Po wstąpieniu na tron cesarski

„Po wstąpieniu na tron cesarski Karol V (15191556), wnuk Maksymiliana, pozostawił młodszemu bratu Ferdynandowi kraje austriackie, Czechy i Węgry. Sam zaś sprawował władzę nad ogromnym obszarem Rzeszą, Niderlandami i Hiszpanią z terytoriami zamorskimi. Celem Karola było zjednoczenie tych krajów i uczynienie z państwa habsburskiego pierwszej potęgi w świecie.
2. Rywalizacja francuskohiszpańska. Potęga Karola V stała się groźna dla Francji, którą posiadłości hiszpańskie otaczały ze wszystkich stron. Chcąc wzmocnić swa pozycję król Francji Franciszek I (15151547) chciał podporządkować sobie Włochy, ale poniósł klęskę pod Pawią w 1525 r. Karol V wyparł Francuzów z Włoch (spustoszenie Rzymu przez knechtów niemieckich sacco di Roma), a papież koronował go w Bolonii na cesarza.
3. Zagrożenie ze strony Turków. Z akcją Karola V we Włoszech zbiegło się zdobycie przez sułtana Sulejmana Wspaniałego (15201566) Belgradu (1521 r.), a po zwycięstwie pod Mohaczem (1526 r.) zajęcie całych Węgier i zagrożenie Wiedniowi. Zmusiło to Karola V do odwołania swych sił z Włoch, a Francuzi zawarli układ z Sulejmanem (wspólne działania flot) przeciw Habsburgom. W walkach z Turkami Ferdynand Habsburg utracił część Węgier (Turcy osadzili tam Jana Zapolyaę), a dalsza walka z Turkami stanowiła ważny element polityki europejskiej angażujący również Polskę (Mołdawia, Wołoszczyzna).“(9)